Հաստատության պատմությունը
Լեփսիուսհաուզ Պոտսդամի աջակցության միության հիմնումը
Լեփսիուսի հանձնառությանժառանգությունը, ինչպես նաև նրա կիսավեր տունը, որը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմիցհետո մինչև 1990-ական թվականների սկիզբը խորհրդային բանակը օգտագործում էր որպես դրամարկղ,մոռացության վտանգի տակ էին։ 1999 թ․ մարտի 31-ին բնակիչների, եկեղեցական, գիտականու հասարակական շահագրգիռ անհատականությունների միավորման արդյունքում հիմնվեց ԼեփսիուսհաուզՊոտսդամի աջակցության միությունը, որը նախաձեռնեց Լեփսիուսի տան վերանորոգումը, և այնարժանապատվորեն պահպանելը դարձրեց իր հիմնախնդիրը։ Պրոֆեսոր Հերման Գոլցը, ով երկար տարիներմիության հիմնադիր և խորհրդի անդամ էր, կարևորդերակատարում է ունեցել նրա կայացման գործում։Դեռևս 1970-ական թվականների վերջին նա սկսել էր ի մի բերել Յոհաննես Լեփսիուսի ժառանգությունըև 1981 թ․ Հալլե-Վիտտենբերգի համալսարանի աստվածաբանությանֆակուլտետում հայագիտական-աստվածաբանական գրասենյակհիմնեց, որտեղ էլ մինչև Պոտսդամ տեղափոխվելը պահվում էր Յոհաննես Լեփսիուսի արխիվը։
![](https://cdn.prod.website-files.com/646fc8662c1e86bef411a5af/6500bf1d64cd4728689feab7_Repro%20Zustand%20nach%202000_2%201.png)
Գղոսե Վայնմայստերշտրասե 45-ը վերանորոգումից առաջ, 2001 թ․-ից հետո
Բունդեսթագի 2005 թ․ վճռորոշ բանաձևը
2005 թ․ Հայոց ցեղասպանության 90-րդ տարելիցին Բունդեսթագը բանաձև ընդունեց, որով բացահայտորեն դատապարտեցԱռաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ հայերի հալածանքներն ու կոտորածը։ Բանաձևըպարունակում էր նաև Գերմանիայի համպատասխանատվության ընդունում. «Գերմանիան ևս, որընպաստել է հայ ժողովրդի դեմ գործած ոճրագործությունների իրականացմանը, պարտավոր է պատասխանատվությունստանձնել»: Միևնույն ժամանակ Բունդեսթագը որոշեց Յոհաննես Լեփսիուսի կյանքին ու գործունեությաննարժանին մատուցել․ «Հատկապես դր Յոհաննես Լեփսիուսը գործունեությունը,ով եռանդուն և արդյունավետ պայքարեց հայ ժողովրդի գոյատևման համար, պետք է վեր հանվիմոռացությունից»։
![](https://cdn.prod.website-files.com/646fc8662c1e86bef411a5af/6500bf9b6adf7520e9a759b1_landkartenreste_lepsiushaus.png)
Landkartenreste vor der Sanierung aus den Zeiten des sowjetischen Sperrbezirks
![](https://cdn.prod.website-files.com/646fc8662c1e86bef411a5af/6500c07a7c2b5747536ead0c_landkartenreste_lepsiushaus_heute.jpg)
Der gleiche Raum aus heutiger Perspektive
Լեփսիուսհաուզի կառուցումը
ԼեփսիուսհաուզՊոտսդամի կողմից Դաշնային կառավարությանը ներկայացված դիմումից հետո 2007 թ. վերջինհետևեց դրական պատասխանը՝ ստանձնել տան ներքին հարդարման և ծրագրային աշխատանքներիմեկնարկային ֆինանսավորումը: Այս որոշումը հանդիպեց թուրքական որոշ միությունների դիմադրությանը:Ներքին հարդարման շինարարության աշխատանքները, որոնք հնարավոր եղավ սկսել 2009 թ․-ին, ավարտվեցին 2011 թ․ սկզբին։ Այս ընթացքում միջոցառումներն իրականացվելեն Լեփսիուսհաուզ Պոտսդամի հարևանությամբ գտնվող շինության մեջ։ Ի վերջո, 2011 թ․ մայիսի 2-ին տեղի ունեցավ տան հանդիսավոր բացումնայն ժամանակվա մշակույթի պետական նախարար Բերնդ Նոյմանի մասնակցությամբև շուրջերկու հարյուր արտասահմանյան հյուրերի ներկայությամբ։ Այդ ժամանակից ի վեր այն բացէ բոլոր քաղաքացիների համար, որոնք հետաքրքրված են Լեփսիուսհաուզի գործունեությամբ,որն իր բնույթով Գերմանիայում ու Եվրոպայում եզակի հետազոտական ու հանդիպումների վայր է․ այն հիշում է 20-րդ դարի բռնության պատմության սկզբնականիրադարձությունը: Ռոլֆ Հոսֆելդի տասնամյագիտական ղեկավարության ներքո Լեփսիուսհաուզը թիրախային հետազոտություն է իրականացրելայս բնագավառների վերաբերյալ: